میبد

میبد شهری دارای پیشینه‌ای چند هزار ساله است که دومین مرکز شهری و تجاری استان یزد محسوب می‌شود و به واسطه بافت تاریخی ارزشمند خود در بسیاری از نقاط شهر در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است. میبد یکی از کانون‌های اولیه یکجانشینی در ایران است که در واحه پهناور یزد واقع شده است. این شهر در ۵ آذر ۱۳۹۷ به عنوان شهر جهانی زیلو انتخاب شد .

میبـد میزبان مجموعه‌ چشم‌گیر و متنوعی از بناها و آثار تاریخی است که هریک بخشی از هویت و تمدن دیرینه این شهر را نمایان می‌کنند. مسجد جامع میبد یکی از زیباترین مساجد استان یزد می‌باشد. نارین قلعه (نارنج قلعه): این کهن‌دژ عظیم، نماد شهر میبد و یکی از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین قلعه‌های خشتی ایران وقدمت آن پیش‌از اسلام (احتمالاً دوره اشکانی یا ساسانی) است. کاروانسرای شاه‌عباسی از بناهای متعلق به دوره صفوی است و نمونه‌ای از معماری کاروانسراهای چهار ایوانی با حیاط مرکزی، اصطبل‌ها و بسته‌های خدماتی برای کاروانیان در مسیرهای کهن ایران است. چاپارخانه میبد از مراکز مهم ارتباطی و پستی در گذشته به شمار می‌رفت و قدمت آن به دوره قاجار بازمی‌گردد. این بنا در مسیر تاریخی ری – کرمان و در جوار کاروانسرای میبد ساخته شده است.

این شهربه واسطه شرایط کویری و خشک منطقه، دارای مجموعه متنوعی از سازه‌های سنتی آبرسانی و ذخیره آب و خنک‌سازی بوده است. بیش از ۱۵۰ آب‌انبار تاریخی و نزدیک به ۳۰ آسیاب آب عمدتاً مرتبط با قنات‌ها در میبد وجود دارد. این سازه‌ها نشانگر دانش بومی و تدبیر مردم در مواجهه با شرایط دشوار اقلیمی هستند. ، یخچال میبد از شگفتی‌های معماری ایران به حساب می‌آید. این بنا به دوران قاجار باز می‌گردد. شامل چهار بخش حوض یخ‌ بند، دیوارهای سایه‌ انداز، مخزن و گنبد یخچال است.

بافت تاریخی شهر میبد، گنجینه‌ای بی‌نظیر و مستقر در بستر اصلی خود است که نه به عنوان یک موزه متروک، بلکه به عنوان شهری زنده و پویا ادامه حیات می‌دهد. این بافت، داستان همزیستی مسالمت‌آمیز انسان با کویر را از طریق عناصری چون نارین قلعه کهن، کاروانسرای پررونق، مسجد جامع بی‌آلایش، یخچال هوشمند و خانه‌های دلنشین با بادگیرهای سر به فلک کشیده روایت می‌کند شهری که با شرایط سخت زیست محیطی سازگار شده و هویت خاصی یافته است.