علویجه

بافت تاریخی علویجه شامل مجموعه‌ای از محله‌ها، بافت مسکونی قدیم، قلعه‌ها و آثار باستانی طبیعی ـ فرهنگی است که نمایانگر زندگی، فرهنگ و تاریخ مردم منطقه در قرن‌ها و حتی هزاره‌هاست.

در علویجه آثار متعددی از دوره‌های مختلف تاریخی وجود دارد که قدمت، فرهنگ و سبک زندگی گذشته ساکنان این منطقه را نمایان می‌کند. این شهر بیشترین بافت تاریخی را در بین شهرهای شهرستان نجف آباد دارد، تعدادی از خانه های قدیمی به اقامتگاه بومگردی تبدیل شده از این جمله اقامتگاه بومگردی آمیرزا و عمارت دواشکوب و خانه ستاره زاگرس.

مسجد نبی اکرم در بافت قدیم شهر (محله «پاجوی») در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است و تقریباً ۱۵۰ سال قدمت دارد.

چند خانه و بنا از دوره قاجار از جمله خانه‌های تاریخی سید ابوالفضل رفیعی، محمد باقر زمانی ، حسن شفیعی، حسین زمانی، و فضل اله زمانی ، حمام گوده و … ثبت ملی شده اند.

علویجه دارای چند محوطه و قلعه با قدمت بسیار کهن است:

قلعه گبری: خرابه‌های این قلعه روی یکی از تپه‌های اطراف علویجه قرار دارد — این محوطه احتمالاً متعلق به پیش از اسلام است.

قلعه سنگی: این قلعه در نزدیکی کوه منسوب به محل زیارت امامزاده شاه شمس‌الدین محمد واقع است؛

در شهر علویجه سه رشته قنات تاریخی معروف به قنوات نادری وجود دارد که علاوه بر آبیاری باغها و مزارع علویجه، مردم از طراوت و زیبایی آنها و ورودی چاه ها و دشت سرسبز اطراف آنها ، جهت تفریح استفاده می کنند .

علویجه شهری با بافت تاریخی غنی و متنوع است. بافت قدیم آن شامل قلعه‌ها، محوطه‌های باستانی، محله‌های سنتی، آثار مذهبی و سکونتی گواه ادامه زندگی و تمدن در این منطقه در طول قرن‌هاست. علویجه با ترکیب تاریخ، طبیعت، سکونت و فرهنگ نمونه‌ای برجسته از هویت محلی استان اصفهان است.