به گزارش ایرنا، بازنگری حریم بافت تاریخی اصفهان از جمله‌ پل‌های شهره این شهر طرحی است که اداره‌ کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان قصد اجرای آن را دارد اما این موضوع موجب دغدغه فعالان و کارشناسان میراث فرهنگی درباره احتمال کوچک‌ شدن برخی حریم‌ها و بدین‌ترتیب تشدید آسیب‌های احتمالی و مخدوش شدن منظر برخی از آثار تاریخی این شهر شد که در یادداشت «حریم پل‌های تاریخی اصفهان را از معنا خالی نکنید» مورد بررسی قرار گرفت.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان روز چهارشنبه در این پیوند در گفت و گو با ایرنا افزود: یکی از مهمترین دغدغه‌های ما برای حفاظت هر چه بهتر از بافت تاریخی اصفهان و زاینده‌رود با توجه به افزایش چشمگیر جمعیت و تغییر تدریجی سیمای شهر، اجرای کار کارشناسی به‌منظور بهینه‌سازی حریم این بافت است.

امیر کرم‌زاده ادامه داد: برخی تصمیم‌گیران در مواردی، میان بافت فرسوده و تاریخی تفاوتی قائل نمی‌شوند با این‌حال تلاش می‌کنیم با انجام کار کارشناسی دقیق، بافت تاریخی اصفهان به‌صورت علمی و با توجه به تحولات شهرسازی در اصفهان در دهه های اخیر مورد بررسی قرار گیرد.

مدیرکل میراث‌ فرهنگی استان اصفهان اظهار داشت: هم اینک در بسیاری از محورهای بافت تاریخی اصفهان به‌ویژه در محدوده زاینده رود و پنج پُل تاریخی شاهد ناهمگونی بسیار در ساخت و سازهای دهه‌های اخیر هستیم.

کرم‌زاده افزود: به دوستداران میراث فرهنگی اصفهان اطمینان می دهیم طرح بازنگری حریم بافت تاریخی اصفهان با حضور کارشناسان ارشد و زبده در سطح ملی و با بودجه اداره کل میراث فرهنگی استان انجام می‌شود.

به گزارش ایرنا، اصفهان از جمله شهرهای غنی کشور و دنیا از لحاظ آثار، محوطه‌ها و ابنیه تاریخی است؛ این خطه در سه دوره تاریخی مهم ایران یعنی آل بویه، سلجوقی و صفوی پایتخت ایران بود، در آن عمارت‌ها، باغ‌ها، مساجد، پل‌ها و کاروانسراها شکل گرفت و به واقع هنر معماری در اصفهان در هر دوره‌ای روند تکوین، تغییر و تکامل خود را داشت تا اینکه در دوره‌ صفویه معماری و تزیینات وابسته به آن به همراه سایر هنرها به اوج و تارک کمال و جمال خود رسید.

این شهر که مرکز استان اصفهان است دارای آثار و میراث فرهنگی بیشماری مانند میدان امام(نقش جهان)، کاخ چهلستون، مسجد جامع و پل های تاریخی است.

استان اصفهان با بیش از ۲۲ هزار اثر تاریخی(یک‌هزار و ۹۴۰ اثر ملی و ۱۵ اثر ثبت جهانی) و افزون بر ۶۰۰ خانه تاریخی در کانون توجه گردشگران قرار دارد.

لینک خبر

اصفهان-ایرنا-مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان از اجرای عملیات رطوبت زدایی دیوار مدرسه (مَدرَس) ابن سینا اصفهان طی چند مرحله خبر داد.

محمدعلی ایزدخواستی روز دوشنبه در گفت و گو با ایرنا گفت: بر اساس مطالعات سال گذشته که از سوی سازمان نوسازی و بهسازی انجام شد، نفوذ رطوبت به دیواره‌ها و جداره‌های این مدرسه به جداره های بنا آسیب جدی وارد کرده است.

وی افزود: برآیند بررسی ها نشان داد منشا این رطوبت که درونی و از زیرزمین به صورت بالارونده است، شالوده و جداره‌های این بنای تاریخی ارزشمند را با تهدید مواجه کرده است.

مسوول بافت تاریخی شهرداری اصفهان اضافه کرد: پس از مشورت با مرمت گران و اساتید سازه‌های سنتی، مرمت و مقاوم سازی این بنا بر مبنای کنترل رطوبت کف سازه از ابتدای شهریور امسال آغاز شد و همچنان ادامه دارد.

ایزدخواستی گفت: بر این اساس بخش های آسیب‌دیده که دیوارهای مَدرَس ابن‌سینا طی ۵۰ سال گذشته بر روی آن استوار شده بود، اصلاح و تعویض شد.

مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان ادامه داد: همچنین رطوبت بالارونده ای که در کف بنا وجود داشت آزاد شد و در مرحله بعد کنترل خواهد شد.

ایزدخواستی گفت: سطح فعلی کف مَدرَس ابن‌سینا واقعی نیست و بالاتر از سطح تاریخی آن قرار دارد که این مساله بر میزان رطوبت بنا افزوده است.

وی اضافه کرد: این در حالیست که بر اساس اسناد موجود، کف این بنا در ۵۰ سال گذشته بیش از یک متر به وسیله خاک دستی پر شده که یکی از دلایل حبس رطوبت و نفوذ آن به جداره هاست.

ایزدخواستی افزود: کارشناسان اکنون در حال بررسی این راهکار هستند که افزایش ارتفاع کف مدرس اصلاح و جداره ها آزاد شود و یا در سطح فعلی دوباره کف‌سازی انجام گیرد.

مسوول بافت تاریخی شهرداری اصفهان گفت: پس از عملیات اصلاح و تعویض پیوندی های قدیمی، مقاوم سازی و دفع رطوبت بالارونده بنا، در مرحله پایانی مرمت جداره های این مدرسه نیز انجام خواهد شد.

وی افزود: بدلیل رطوبت و خیس بودن خاک کف بنا، عملیات حفاری کنار دیوارها با سختی پیش رفت که با نظارت مهندسان و کارشناسان، پایداری بنا کنترل و عملیات مرمت با دقت انجام شد.

ایزدخواستی عنوان کرد: موقعیت بنا به گونه ای است که احداث کانال هوا نیز امکان پذیر نیست، به همین منظور تصمیم گرفته شد با استفاده از مصالح سنگی همخوان با بناهای قدیمی، شدت رطوبت را کاهش دهیم.

وی پیش بینی کرد عملیات مرمت و مقاوم سازی بنای مدرس ابن سینا اصفهان تا ۲ ماه آینده به پایان برسد.

به گزارش ایرنا، مدرسه یا «مَدرَس ابن‌سینا» قدیمی‌ترین مدرسه طب دنیاست که در سال‌های پایانی زندگی ابوعلی سینا در اصفهان ساخته شده و او هر روز صبح بعد از اذان در این مکان تدریس می‌کرده است.

این بنا مربوط به دوره آل بویه و در اصفهان، خیابان ابن سینا، کوچه پا گلدسته، بالاتر از مدرسه شفیعیه واقع شده و در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ با شماره ثبت ۱۱۵۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

استان اصفهان با بیش از ۲۲ هزار اثر تاریخی (یکهزار و ۹۴۰ اثر ملی و ۱۵ اثر ثبت جهانی) و افزون بر ۶۰۰ خانه تاریخی و جاذبه‌های مختلف طبیعی، فرهنگی، مذهبی و تفریحی یکی از قطب‌های گردشگری ایران است.

لینک خبر

اصفهان- ایرنا- مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی اصفهان از اتمام مرمت مسجد تاریخی مصلای تخت فولاد این شهر همزمان با نصب سنگ‌نوشته ارزشمند سردر این مسجد خبر داد.

محمدعلی ایزدخواستی روز چهارشنبه در گفت‌و گو با ایرنا به مناسبت روز جهانی «مسجد» افزود: عملیات مرمت این مسجد با نصب کتیبه ارزشمند سنگ‌نوشته نستعلیق به خط عبدالرحیم افسر مربوط به سال ۱۳۰۵ هجری قمری همراه بود.

مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان اضافه کرد: این سنگ‌نوشته، سال‌ها از سردر مسجد جدا شده بود و در یک انبار در نزدیکی آن پیدا ‌شد.

ایزدخواستی گفت: مرمت این مسجد تاریخی بدون هیچ دخل و تصرفی انجام و تلاش شده است ساختار و شکل تاریخی مسجد تغییری نکند.

به گفته وی، عملیات مرمت این مسجد ۲۰ میلیارد ریال هزینه در برداشت که از محل اعتبارات منطقه ۶ شهرداری اصفهان تامین شد.

ایزدخواستی با اشاره به سبک‌سازی و مرمت سقف مسجد مصلای تخت فولاد اصفهان اظهار کرد: این عملیات شامل جمع‌ کردن آجرفرش پشت‌بام مسجد و برداشتن خاک‌های مازاد بود که بر روی سقف سنگینی می‌کرد.

وی افزود: سقف‌ مسجد ترک‌های بسیاری خورده بود از این رو برای جلوگیری از آسیب هر چه بیشتر به آن، سبک‌سازی، برداشت خاک مازاد و سپس «قید و پالانه‌بندی» انجام شد.

مسئول بافت تاریخی شهر اصفهان گفت: بندکشی مسجد بخش دیگری از طرح مرمتی آن بود که توسط کارشناسان مرمت به‌خوبی انجام شد.

ایزدخواستی اضافه کرد: طاق‌های سنتی مسجد و تیرهای چوبی آن ‌که در سال‌های اخیر رنگ‌ شده بود لایه‌برداری شد و به شکل گذشته بازگشت تا ساختار هویتی و تاریخی مسجد حفظ شود.

مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان اظهار داشت: جدارهای بیرونی مسجد و هر قسمتی از این بنا که دارای ترک بود مرمت و علاوه بر آن‌، یک سری لایه‌های پلاستر سیمانی یا رنگ که بر روی دیواره‌های مسجد بود، لایه‌برداری شد.

به گفته وی، سنگ‌فرش کردن ورودی مسجد، بندکشی و آجرفرش کردن گرداگرد مسجد، ایجاد ورودی جدید به حسینیه مجاور بخشی دیگر از عملیات مرمتی مسجد تاریخی مصلای تخت فولاد اصفهان است.

ایزدخواستی با بیان اینکه مساجد از اجتماعی‌ترین پایگاه‌های تمدن اسلامی هستند که در لایه‌های مختلف شهری گسترده‌ شده‌اند، تاکید کرد: معماری ارزشمند و تزیینات شاخص مساجد، علاوه بر کارکرد زیبایی و فضاسازی، به بالا بردن سطح سلیقه مردم در طول تاریخ کمک کرده است.

وی افزود: کارکرد کالبدی مسجد را باید عجین در معناسازی، تقویت قوه خیال و درک زیبایی‌شناختی مردمان این سرزمین دانست.

ایزدخواستی گفت: قرارگیری مصلای جدید اصفهان در کنار مسجد تاریخی مصلای تخت فولاد، فرصت خوانش ۲ سطح از معماری گذشته و معاصر را بوجود آورد و می‌توان این نماینده معماری سنتی اصفهان را با تمام سادگی، باشکوه و عظمت دید.

۳۱ مرداد برابر با ۲۱ اوت همزمان با سالگرد آتش زدن مسجد الاقصی توسط رژیم صهیونیستی در تقویم رسمی ایران «روز مسجد» نامگذاری شده است.

مسجد تاریخی مصلا در محله تخت فولاد اصفهان واقع است که در سال‌های گذشته در جوار آن مجتمع فرهنگی امام خمینی (ره) و مصلای بزرگ اصفهان بنا شد.

تخت فولاد اصفهان قبرستان قدیمی و ارزشمند اصفهان است که در حاشیه جنوبی رودخانه زاینده رود قرار دارد و در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

این مجموعه با نام وادی السلام ثانی، دومین قبرستان جهان تشیع، آرامگاه بیش از ۲ هزار عالم، فقیه و مجتهد، شاعر، فیلسوف و حکیم بزرگ ایرانی است؛ سالانه ده‌ها هزار گردشگر داخلی و خارجی از این مکان دیدن می کنند.

لینک خبر

بافت تاریخی اصفهان به عنوان یکی از مهم‌ترین و برجسته‌ترین شهرهای ایران، در طول دوره‌های مختلف تاریخی تحت تأثیر سلسله‌ها و رویدادهای گوناگون قرار گرفته است. اصفهان که به دلیل وجود زاینده‌رود و موقعیت جغرافیایی مناسب خود، از دوران پیش از اسلام شاهد شکل‌گیری تمدن‌های گوناگون بود، یکی از شهرهای استراتژیک و فرهنگی مهم ایران محسوب می‌شود. از دوره پیش از اسلام، بقایای قابل توجهی مانند پل شهرستان که مربوط به دوران ساسانیان است و همچنین بقایای آتشکده‌ای در کوه آتشگاه و اکتشافات اندکی در تپه اشرف باقی مانده‌اند، اما بیشتر آثار تاریخی موجود در شهر مربوط به دوره اسلامی هستند. به ویژه دو دوره در تاریخ اصفهان برجستگی ویژه‌ای دارند: دوران سلجوقیان و دوران صفویان.

دوران سلجوقیان یکی از دوران‌های کلیدی در تاریخ اصفهان است. در این دوره، اصفهان به عنوان پایتخت امپراتوری سلجوقی تبدیل به یکی از مراکز مهم سیاسی و فرهنگی ایران شد. معماری این دوره که به ویژه در مسجد جامع اصفهان نمایان است، دارای سبکی ساده و بی‌پیرایه اما با ظرافت خاصی است که بازتاب‌دهنده درونگرایی و سکوت معماری آن دوران است. برخلاف معماری پر جلوه دوره صفوی، در معماری سلجوقی، بیننده آرام آرام تحت تأثیر عظمت و زیبایی اسرارآمیز این بناها قرار می‌گیرد. از آثار مهم دوران سلجوقی در اصفهان می‌توان به آرامگاه ملکشاه، سلطان سنجر و خواجه نظام‌الملک اشاره کرد. همچنین، شهر گز در نزدیکی اصفهان با مسجد جامع خود که به این دوره بازمی‌گردد، از دیگر آثار مهم معماری این دوران به شمار می‌آید.

دوران صفویان، دوران اوج شکوفایی و عظمت معماری و شهرسازی اصفهان است. در سال ۱۰۰۶ هجری قمری، شاه عباس صفوی پایتخت خود را از قزوین به اصفهان منتقل کرد و این شهر به سرعت به یکی از بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین شهرهای جهان تبدیل شد. در این دوران، اصفهان با افزوده شدن محلات و بناهای جدید مانند میدان نقش جهان، دولتخانه و خیابان چهارباغ، به مرکز امپراتوری صفوی تبدیل شد. معماری صفوی برخلاف معماری سلجوقی که بر سادگی تأکید داشت، به استفاده گسترده از رنگ‌ها، نور و جلوه‌های بصری متمایل بود. شاهکارهای معماری این دوره توسط معماران بزرگی مانند محمدرضا و علی اکبر اصفهانی به وجود آمدند. از ویژگی‌های مهم معماری این دوره، درخشش و چشمگیری ساختارها و استفاده از کاشی‌های درخشان است که در مساجد، مدارس، پل‌ها و کاروانسراها مشاهده می‌شود. میدان نقش جهان، مسجد شاه، پل خواجو، سی‌وسه‌پل و خیابان چهارباغ از جمله شاهکارهای این دوران هستند که همچنان از برجسته‌ترین آثار معماری جهان به شمار می‌روند.

در دوران قاجار، اصفهان تحت تأثیر حکومت مسعود میرزا ظل‌السلطان قرار گرفت. در این دوران، بسیاری از بناهای تاریخی و باغ‌های باشکوه صفوی تخریب شدند و اصفهان بخش‌هایی از شکوه و عظمت پیشین خود را از دست داد. ظل‌السلطان با تخریب بیش از ۵۰ اثر تاریخی از جمله خیابان چهارباغ، تأثیر منفی زیادی بر تاریخ اصفهان گذاشت. لرد کرزن در سفرنامه خود از این تخریب‌ها به عنوان یکی از ویرانگرترین اقدامات یاد کرده است.

در دوران پهلوی، با توسعه صنعت در اصفهان، این شهر به “منچستر ایران” شهرت یافت. تأسیس کارخانه‌های متعدد پارچه‌بافی، کاغذسازی و صنایع دیگر، رشد اقتصادی شهر را به دنبال داشت. اما این توسعه صنعتی به قیمت تخریب برخی از آثار تاریخی صورت گرفت.

در دوران معاصر، اصفهان به عنوان یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران نقش مهمی در جنگ ایران و عراق ایفا کرد و با داشتن تعداد زیادی شهید و ایثارگر، به یکی از نمادهای مقاومت تبدیل شد. همچنین، توسعه سریع شهری و ساخت‌وسازهای جدید باعث تغییرات عمده‌ای در بافت شهری شد. بسیاری از خانه‌های قدیمی با آپارتمان‌های چند طبقه جایگزین شدند و نزاع دائمی بین طرفداران حفظ میراث تاریخی و سازندگان عمل‌گرا به وجود آمد. نمونه بارز این تضاد، نزاع بر سر برج جهان‌نما بود که تأثیر منفی آن بر بافت تاریخی شهر همچنان مورد بحث است. با این حال، اصفهان با وجود این تغییرات، همچنان به عنوان یکی از مراکز تاریخی و فرهنگی مهم ایران شناخته می‌شود و میراث غنی آن بخش مهمی از هویت ملی ایران را تشکیل می‌دهد.

• درگاه اینترنتی شهرداری اصفهان: https://www.isfahan.ir
• متولی بافت تاریخی اصفهان: https://nosazi.isfahan.ir
• درگاه اینترنتی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان: https://isfahan.mcth.ir