اردکان، شهری با اصالت که در حاشیه شمالی دشت کویر ایران و در استان یزد جای گرفته است، یکی از ارزشمندترین نمونه‌های شهرسازی کویری و معماری سنتی ایران به شمار می‌رود.
منطقه تاریخی اردکان دارای مجموعه‌ای از محلات، مساجد، بازارها، خانه‌های خشتی، معابر سنتی و زیرساخت‌های مربوط به تأمین آب (قنات‌ها) بوده است؛ میراثی که بر اساس تاریخ محلی و پژوهش‌های تاریخی قدمت آن به چند قرن می‌رسد.
مرکز قدیم شهر اردکان حول محورهای اصلی و تاریخی مانند میدان قلعه شکل گرفته است. این میدان در گذشته مرکز داد و ستد، تعاملات اجتماعی و برگزاری مراسم مختلف بود. از این مرکز، راسته‌های اصلی تجاری منشعب می‌شدند که هر یک به صنف یا فعالیت خاصی اختصاص داشتند. این سازمانیابی فضایی، نشان‌دهنده‌ی نظم و برنامه‌ریزی اجتماعی دقیقی در شهرهای تاریخی ایران است.
اردکان با دارا بودن ده‌ها اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران، موزه‌ای زنده از تاریخ و معماری است. مسجد جامع اردکان از کهن‌ترین بناهای تاریخی شهر محسوب می‌شود، کاروانسرای حاج حسین علمدار نمونه‌ای درخشان از معماری کاروانی ایران است. خانه‌های تاریخی از جمله خانه خاتمی، خانه سیدعلی محمد وزیری و خانه موسوی آب‌انبارهای تاریخی آب‌انبار حاج محمدحسین و آب‌انبار بازار با گنبدهای موزون و بادگیرهای دوقلو یا چندقلو، که علاوه بر کارکرد حیاتی خود، به عنوان عناصری شاخص در بافت شهری و مکان‌هایی برای تعاملات اجتماعی نیز محسوب می‌شدند.
بافت تاریخی اردکان و آثار ملی موجود در آن، میراثی گران‌بها و هویتی اصیل برای مردم این دیار و تمامی ایرانیان است. این مجموعه، دانش عمیق نیاکان ما در زمینه شهرسازی، معماری، مدیریت منابع و تعامل با محیط‌زیست را به نمایش می‌گذارد. هر بنای ثبت شده در این بافت، همچون صفحه‌ای از یک کتاب قطور، روایتی از زندگی، مقاومت و هنر مردمانی را بازگو می‌کند که در هماهنگی کامل با طبیعت، تمدنی پایدار را بنیان نهاده‌اند. حفاظت و شناخت این میراث، نه تنها وظیفه‌ای ملی، بلکه سپردن پیامی ارزشمند به نسل‌های آینده است.

• درگاه اینترنتی شهرداری اردکان https://ardakan.ir
• درگاه اینترنتی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد https://portal.yazdcity.ir